Nieuwsberichten over de vorstperiode van januari 2013

Voor onderwerpen over de winter van 2012-2013, van oktober t/m maart, over zowel het actuele als het te verwachten weer.
Martijn
Berichten: 951
Lid geworden op: Ma 1 Nov 2010, 21:56
Locatie: Gaasterland, Friesland

Nieuwsberichten over de vorstperiode van januari 2013

Berichtdoor Martijn » Wo 9 Jan 2013, 13:59

Nieuwsberichten over de komende vorstperiode

Nieuwsberichten van weersites over de nu nog aankomende vorstperiode. De berichten van vandaag bespreken alle 3 de kansen op schaatsen op natuurijs.

Als eerste een informatief artikel van MeteoConsult, waar wordt ingegaan op de vorming van ijs en de factoren die daar een rol bij spelen, zoals de manieren van afkoelen, de wind, luchtvochtigheid, sneeuw, en lokale effecten.

Bron: http://www.weer.nl/weer-in-het-nieuws/w ... komst.html

Schaatsijs op komst

09.01.2013 07:49

Er zit schaatsijs aan te komen. Vrieslucht die dit weekend binnenstroomt, houdt het ook volgende week tenminste een aantal dagen vol. Vanaf halverwege volgende week zal naar verwachting van MeteoConsult op steeds meer plaatsen geschaatst kunnen worden.

Nu is het nog zacht, grijs en nat in Nederland. Dat gaat dus veranderen. Dat heeft te maken met een hogedrukgebied dat zich vrijdag boven Scandinavië gaat nestelen en daarna voorlopig niet meer van zijn plaats komt. De wind draait naar het oosten tot noordoosten en de temperaturen dalen. Vrijdagnacht gaat het in het noorden van het land al vriezen, vanaf het weekend ook elders. Ook overdag daalt het kwik. In het weekend liggen de maximumtemperaturen rond het vriespunt.

Maandag en dinsdag verscherpt de vorst wat verder met dan in een groot deel van het land ’s nachts matige vorst (onder -5) en ook in de middag vrijwel overal temperaturen onder nul. Ondertussen groeit het ijs langzaam aan, waardoor halverwege volgende week op veel slootjes in Nederland geschaatst kant worden. Op de eerste locaties die er traditioneel snel bij zijn, zoals Ryptsjerkerpolder, zullen zondag op ondergelopen weilanden en sintelbanen wellicht al de eerste ijzers ondergebonden kunnen worden. Voor de grotere wateren is schaatsijs echter voorlopig nog niet aan de orde.

IJsgroei

Dat er volgende week ijs wordt gevormd is duidelijk. Maar de vraag hoe snel het ijs groeit en hoe dik de uiteindelijke ijslaag wordt, is niet eenvoudig te beantwoorden. De vorming, aangroei van natuurijs is een uiterst ingewikkeld proces dat van verscheidene factoren afhangt. Niet alleen de temperatuur, maar ook wind, bewolking en vochtigheid zijn van grote invloed. Ook de stroomsnelheid, diepte en ligging van het water spelen een belangrijke rol.

Vier graden

Zodra het gaat vriezen koelt het water af, het eerst aan het oppervlak. Dat koudere water is zwaarder en zakt omlaag. Als een temperatuur van 4 graden is bereikt, mengt het zich verder niet meer omdat water kouder dan 4 graden weer lichter wordt en omhoog komt. Het water in de diepte blijft dus zo’n 4 graden terwijl het water aan het oppervlak afkoelt tot het vriespunt. De ijsvorming kan dan beginnen. Dat gebeurt op het wateroppervlak met het ontstaan van sterretjes en naaldjes. Die worden steeds groter en sluiten zich aaneen tot ze een samenhangend laagje vormen dat langzaam dikker wordt. Vanuit dit laagje schieten kristallen naar beneden. Ondertussen vormen zich in het water andere kristallen die omhoog komen en samengroeien met de kristallen aan het oppervlak. Als er ijs ligt, kan dat alleen groeien als aan de onderzijde water bevriest. De vrijkomende stollingswarmte moet door het ijsdek worden afgevoerd. Bij gelijke vorst groeit een dik ijsdek dus steeds trager.

Eerst aan de randjes

Het water bevriest het eerst aan de oevers van een sloot. Dat houdt verband met stroming. In het midden blijft het water het langst op temperatuur. De lucht, verwarmd door aanraking met het resterende warmere water, stijgt op boven het midden van de sloot, terwijl koudere lucht vanaf de oevers toestroomt. Die wordt op haar beurt geleidelijk verwarmd naarmate ze het midden van de sloot nadert. Zo koelt het water aan de randen dus sterker af dan in het midden. Op de ene plaats ontstaat sneller ijs dan op de andere. In een rivier duurt het bevriezingsproces veel langer dan in een sloot. Dat komt omdat in een rivier een veel grotere hoeveelheid water moet afkoelen dan in een sloot. Bovendien stroomt rivierwater meestal sneller dan slootwater, waardoor in een rivier voortdurend water uit verschillende lagen wordt gemengd en de afkoeling langzamer gaat. Onder een brug komt het ijs ook later en blijft het dunner. De stroming onder een brug is door een vernauwing van de waterstroom meestal sterker. Bovendien verdampt onder een brug minder water, is er minder uitstraling en is ook de toevoer van koude lucht geringer. Dat verklaart ook waarom een open sloot sneller met ijs bedekt is behalve waar het water onder dichte takken of struiken ligt.

Uitstraling

Water kan op twee manieren haar warmte kwijtraken. Ten eerste doordat koude lucht erover stroomt. Ten tweede door het uitstralen van warmte naar het heelal. Dit laatste proces is de dominante factor. Bij bewolkte omstandigheden wordt een groot deel van de warmte-uitstraling door de wolken weer teruggekaatst naar het aard- en dus ook het wateroppervlak. Bij heldere omstandigheden is dat niet het geval en raakt het water (zowel in vloeibare als vaste toestand) dus het snelste haar warmte-energie kwijt. Dit proces gaat ook overdag door. De zon straalt dan wel op het al dan niet bevroren water, maar naast deze zonne-instraling van warmte gaat de warmte-uitstraling naar het heelal gewoon door. Per saldo is het daardoor het beste voor ijsvorming als het helder is, ondanks de zonne-instraling overdag.

Wind

Wind zal het bevriezingsproces in de regel versnellen, omdat de warmte die vrijkomt bij bevriezing dan snel wordt afgevoerd. Waait het echter hard dan wordt de bevriezing juist vertraagd, omdat het water dan goed mengt en het warme bodemwater omhoog komt. Zo blijven de voor schaatsers zo verraderlijke wakken bestaan, die tijdens een winderige vorstperiode dagenlang open kunnen blijven.

Luchtvochtigheid

Verder is de relatieve luchtvochtigheid belangrijk. Hoe minder vocht in de atmosfeer, hoe makkelijker vocht (vloeibaar of vast) verdampt. Omdat verdamping energie kost, levert een lagere luchtvochtigheid een snellere ijsgroei op. Dit effect speelt het sterkst als het er een windje staat. Dan wordt immers meer lucht per minuut aangevoerd en is de verdamping daarmee groter. Onder die omstandigheden zal het ijs ook bij een luchttemperatuur van iets boven het vriespunt aangroeien. In vochtiger lucht is dat niet het geval en zal bij temperaturen boven nul water op het ijs komen te staan.

Sneeuw

Sneeuw op het ijs is een vertragend element. Een sneeuwdek werkt namelijk als een isolerende deken. De lucht erboven koelt tijdens de nachten weliswaar extra hard af, maar het ijs en water eronder juist minder snel. Vooral verse sneeuw is bovendien een slechte warmtegeleider, waardoor het ondergesneeuwde ijs nauwelijks warmte verliest en bevriezing wordt tegengegaan.

Lokale effecten

Verder spelen van plek tot plek lokale effecten, zoals het al dan niet aanwezig zijn van beschutting tegen de wind, overhangende bomen en bruggen, stroming in het water en de diepte van de watermassa. Ligt water in de luwte, dan bevriest het makkelijker. Aan de andere kant kunnen (luwte veroorzakende) overhangende bomen en bruggen de uitstraling van warmte bemoeilijken, waardoor de ijsvorming juist weer trager gaat. Staat het water stil, dan bevriest het gemakkelijker dan wanneer er stromingen in het water voorkomen. Warmere delen van het water worden dan vermengd met de al afgekoelde delen van het water of strijken langs de bevroren toplaag. Het duurt daardoor langer voordat het water voldoende is afgekoeld om (verdere) ijsvorming mogelijk te maken. Hetzelfde effect speelt bij de diepte van het water. Hoe dieper het water, hoe langer het duurt voordat het afkoelt. Vooral deze lokale effecten kunnen betrouwbaarheid van ijsvloeren tegenwerken. Op de ene plek is het ijs een stuk dunner (of zelfs afwezig) dan op de andere plek.

IJsgroeimodel

Om toch een uitspraak te kunnen doen wanneer er ijs wordt gevormd en hoe dik het zal worden, gebruiken we in de weerkamer het ijsgroeimodel. De ijsberekingsmethode geeft op basis van temperatuur, wind, dauwpunt een schatting van de ontwikkeling van een ijslaag in een waterkolom van 2 meter diep. De ijsdikte wordt niet gemeten. Het model moet echter ergens mee starten. De ijsdikte wordt geschat door het model de dikte te laten uitrekenen op basis van de waarneming van de afgelopen 10 dagen. De ijspluim geeft de ontwikkeling weer voor 50 verschillende scenario's. De oranje lijn geeft het ensemble gemiddelde. Het operationele model is de dikke blauwe lijn en de control is de blauwe gestreepte lijn.

Martijn
Berichten: 951
Lid geworden op: Ma 1 Nov 2010, 21:56
Locatie: Gaasterland, Friesland

Re: Nieuwsberichten over de vorstperiode van januari 2013

Berichtdoor Martijn » Wo 9 Jan 2013, 14:00

Bron: http://nieuws.weeronline.nl/wanneer-kun ... schaatsen/

Wanneer kunnen we schaatsen?

Zeist, 9 januari 2013 om 10:04 door Hans Roozen

Boerenkool, wanten, ijs, toertochten, koek en zopie, problemen op het spoor, zo lukraak een aantal woorden die de Nederlander aan de winter doet denken. Woorden die we de komende week in de praktijk kunnen brengen?

Winter op de weerkaart

De verschillende weermodellen zijn het met elkaar eens geworden, de winter komt er aan. 2013 heeft net zijn ogen geopend, als vanaf vrijdag de wind naar het noordoosten draait en koude lucht onze kant op komt. Gedurende het weekend vriest het in de nachtelijke uren licht en stijgt de temperatuur overdag tot enkele graden boven het vriespunt. Na het weekend wordt het nog wat kouder. De minima liggen dan rond -6 graden, met uitschieters tot -9. Overdag ligt het kwik rond en veelal net onder het vriespunt. De weermodellen zijn het niet eens over het einde van de winterse periode, dus daar kunnen we op dit moment geen uitspraken over doen.

Woensdag mogelijk eerste natuurijsmarathon

IJsverenigingen, ja zelfs de rayonhoofden worden langzaam wakker uit een diepe winterslaap. Als winterweer op de weerkaarten verschijnt, neemt het aantal gevallen van schaatskoorts zienderogen toe. Weeronline.nl verwacht dat volgende week dinsdag of woensdag de eerste marathon op “natuurijs” kan worden uitgeschreven. Het wordt afwachten of de ijsvereniging De Hondsrug uit Noordlaren (Gr.) de concurrentie uit onder meer Veenoord en Haaksbergen, net als vorig jaar, opnieuw voor kan blijven.

Grootschalige ijspret

De ijsverenigingen weten vaak met veel inspanningen en in korte tijd een ijsvloer op te leveren. Op andere plekken, waar moeder natuur op zichzelf is aangewezen, duurt het allemaal wat langer. Als de kou aanhoudt is de kans groot dat in het weekend van 19 en 20 januari de ijspret van start kan gaan.

Waarom zijn Nederlanders zo gek op ijs?

Tot de 19e eeuw was het ijs een vrijplaats voor onwettige zaken. Koek-en-zopietenten verkochten in die tijd sterke drank, waar op land en water wetgeving voor bestond. Om dezelfde reden werden ook gok- en hoerententen uitgebaat op het ijs. Tegenwoordig worden op het ijs voornamelijk warme chocolademelk, snert, glühwein, en gevulde koeken verkocht.

Recept zopie:
Het originele recept van zopie is een mengsel van bockbier en rum. Door aan dit mengsel eieren, kaneel en kruidnagelen toe te voegen en vervolgens te verwarmen, ontstaat zopie.

Martijn
Berichten: 951
Lid geworden op: Ma 1 Nov 2010, 21:56
Locatie: Gaasterland, Friesland

Re: Nieuwsberichten over de vorstperiode van januari 2013

Berichtdoor Martijn » Wo 9 Jan 2013, 14:12

Bron: http://www.weerplaza.nl/weerinhetnieuws ... t+rap/1406

Winterweer nadert rap

Bijgewerkt: 9 januari 2013 om 11:57

Morgenavond draait de wind naar het oosten tot noordoosten. Vanaf dat moment stroomt koude lucht naar Nederland. Kunnen we volgende week schaatsen op natuurijs?

Krachtige kou-inval

We staan aan de vooravond van een krachtige kou-inval. IJzig koud lijkt het niet snel te worden, maar het winterweer houdt wel voor langere tijd aan. Overdag komt de temperatuur rond of iets onder het vriespunt te liggen, terwijl het in de nacht licht tot matig vriest.

Definities:
Lichte vorst: -0 tot -5 graden
Matige vorst: -5 tot -10 graden
Strenge vorst: -10 tot -15 graden
Zeer strenge vorst: lager dan -15 graden

Hogedrukgebied ligt goed voor winterweer

Het koude weer wordt veroorzaakt door een hogedrukgebied ergens boven Scandinavië. Het hoog zorgt voor de aanvoer van koude lucht uit richtingen tussen noordoost en oost.

De exacte windrichting hangt af van de positie van het hogedrukgebied. Dat varieert de komende dagen enigszins doordat kleine lagedrukgebieden langs de rand van het hogedrukgebied trekken. Deze storingen kunnen bovendien een enkele keer bij ons voor sneeuw zorgen. De kans op serieuze sneeuwval is volgens de weermodellen nu nog klein, maar een verrassing is de komende dagen niet uitgesloten.

De oostelijke stroming houdt aan tot halverwege volgende week. Daarna wordt de windrichting onzekerder. Doordat de kou een groot deel van Europa verovert, is vanuit de meeste windrichtingen volgende week niet direct zachte lucht voorhanden. Alleen als de wind uit west tot noord gaat waaien, zal het gaan dooien. De kans daarop is niet groot, ongeveer 20%. We gaan er daarom vanuit dat de kou de hele volgende week aanhoudt. We moeten de verwachting voor woensdag en donderdag goed in de gaten houden, want die bepaalt of de winter doorzet.

Schaatsen op natuurijs?

Aanhoudende vorst, dan begint het schaatsvirus al snel te kriebelen. Wanneer kunnen we de ijzers onderbinden? Leidt deze kou tot allerlei schaatstochten?

De afgelopen 20 dagen is het zeer zacht geweest. De meeste wateren hebben een temperatuur van 5 tot 8 graden en moeten dus flink afkoelen voordat er überhaupt ijs ontstaat.

Nachten met matige tot strenge vorst treden in eerste instantie amper op, dus de afkoeling gaat gestaag maar niet zeer snel. Positief is dat het kwik overdag amper boven het vriespunt komt. De afkoeling van het water gaat dus 24 uur door.

Wateren die zeer ondiep zijn en geen stromend water bevatten zullen als eerste bevriezen. Ondergelopen weilanden en ondiepe slootjes zijn dus de eerste plaatsen waar het ijs dik genoeg zal zijn. Er is 8 tot 10 cm nodig om ijs betrouwbaar te maken.

Het ijsgroeimodel van Weerplaza gaat uit van wateren die 1 meter diep zijn. Dat geldt vaak voor de meren en kanalen. Die vriezen aanmerkelijk langzamer dicht. Daarbij speelt ook de wind een grote rol. Zolang er teveel wind staat, wordt de koude toplaag van het water gemengd met iets minder koud water eronder. Hierdoor kan het lang duren voordat de boel dichtvriest.

Natuurijs in Nederland

De planning van Weerplaza (uitgaande van de berekeningen van vanochtend):

Ondergelopen weilanden:
noorden en oosten: dinsdag of woensdag
zuiden en westen: woensdag tot vrijdag

50cm diep water:
noorden en oosten: donderdag of vrijdag
zuiden en westen: niet voor volgende week vrijdag

1m diep water:
noorden en oosten: niet voor volgende week vrijdag
zuiden en westen: niet voor volgende week vrijdag

Om de planning sneller te laten gaan, moet de verwachting kouder worden en/of minder wind bevatten.

Je kunt de ontwikkelingen blijven volgen op:
- Winterplaza (ijsdikte / sneeuwkansen)
- de 15-daagse (temperatuurtrend)
- Weerkaarten (alle info voor Benelux en Europa)

Martijn
Berichten: 951
Lid geworden op: Ma 1 Nov 2010, 21:56
Locatie: Gaasterland, Friesland

Re: Nieuwsberichten over de vorstperiode van januari 2013

Berichtdoor Martijn » Do 10 Jan 2013, 0:38

Bron: http://www.pietsweer.nl/2013/koning-winter-komt/
9 januari 2012 om 06:36 uur

Op schaatsen (?)

Koning Winter komt in ons land. Het moet natuurlijk wel allemaal nog gebeuren, maar zoals het nu staat krijgen we vanaf vrijdag of het weekend winterweer.

Deze keer is de komst van de winter anders als vorig jaar. Toen werd het koud met diepvriestemperaturen, maar we hadden ook veel last van sneeuw. De temperaturen gaan nu ‘mooi dalen’ naar waarden beneden nul en blijven vanaf zondag op veel plaatsen ook onder 0 °C; niet alleen ‘s nachts, maar ook overdag. In de nachten veelal -5 tot -7 °C. Bij langdurig opklarend weer misschien nog wel iets lager.

Dit weertype is gunstig voor de ijsgroei. We hebben dan namelijk meest ‘droge vorst’ en rond een Scandinavisch hogedrukgebied is er ook niet al te veel wind. Dat is eveneens gunstig voor kwalitatief mooi ijs. Het kan hooguit zijn dat van zondag op maandag in het noorden en oosten wat sneeuw valt.

De winter kan halverwege volgende week wel eens een dip ondergaan met kans op sneeuw, ijzel en regen. Daarna kan de winter weer terugkomen.

Mogelijk wordt er dinsdag lokaal geschaatst. Met name in het noorden en oosten. Ik denk dan met name aan ijsbanen.

Laatste update: Vandaag 06:45 uur



En hier een leuk overzichtsartikel met tweets en andere info van verschillende weermannen en -vrouwen:

Bron: http://www.nrc.nl/nieuws/2013/01/09/het ... eschaatst/

9 januari 2013, 16:08

Het wordt koud. Maar kan er volgende week ook worden geschaatst?

Er is consensus in metereologenland. Het wordt volgende week koud. Maar kan er ook al worden geschaatst? Daar is eigenlijk niemand het echt over eens, blijkt uit een rondgang langs verschillende meteorologen.

(...)


Zie bron voor volledig artikel.

Martijn
Berichten: 951
Lid geworden op: Ma 1 Nov 2010, 21:56
Locatie: Gaasterland, Friesland

Re: Nieuwsberichten over de vorstperiode van januari 2013

Berichtdoor Martijn » Do 10 Jan 2013, 0:51

Bron: http://www.telegraaf.nl/binnenland/2120 ... _in__.html

wo 09 jan 2013, 21:38

MORGEN DE WINTER IN

Van onze weerman

SOEST - De winter neemt donderdagavond het heft voorlopig in ons land in handen. Vanuit het noordoosten stroomt steeds koudere lucht binnen en na wat regen of natte sneeuw overdag klaart het in de nacht naar vrijdag op. Het wordt plus 3 tot min 3 graden.

Vrijdag zit het hele land in de kou die met een oostelijke stroming verder op gang komt. Er kan vrijdag een sneeuwbui vallen maar er is ook zon en het is rond het vriespunt. In de nacht naar zaterdag overwegend lichte vorst tussen min 1 en min 5 graden. Zaterdag passeert ten zuiden van ons een sneeuwstoring. In het zuiden geeft dat enkele centimeters sneeuw. Er staat een gure oostenwind. De temperaturen blijven veelal onder nul op deze ijsdag.

Ook zondag en de eerste dagen van de nieuwe week hebben we ijsdagen. Overdag komt het kwik niet boven nul, misschien net even aan zee. In de nachten vriest het overwegend licht omdat er vaak bewolking is. Klaart het op dan wordt de vorst matig. Er kan vrij snel op ondiepe plassen en slootjes en op ondergelopen land worden geschaatst.

Sneeuw

In het midden van de week volgt een aanval op de winter. Er kan dan de nodige sneeuw vallen, aan zee mogelijk regen en de temperaturen lopen even iets op. Daarna lijkt de winter snel terug met mogelijk zelfs toenemende vorst. Er zijn ook enkele modellen die het na het midden van de week laten kwakkelen.


Terug naar “Winter 2012-2013”

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 1 gast