Winterverwachting 2015 voor Nederland

Voor onderwerpen over de winter van 2014/15, met informatie en discussie over zowel het actuele als het te verwachten weer.
Martijn
Berichten: 896
Lid geworden op: Ma 1 Nov 2010, 21:56
Locatie: Gaasterland, Friesland

Winterverwachting 2015 voor Nederland

Berichtdoor Martijn » Di 30 Dec 2014, 15:26

Winterverwachting 2015

Het is lastig om een serieuze verwachting voor de winter te maken en garanties zijn er al helemaal niet te geven, maar er zijn wel enkele indicatoren voor de kansen op winterweer op basis waarvan een winterverwachting kan worden gemaakt.

Waarschijnlijk de beste indicatoren voor de kans op winterweer in Nederland zijn de Arctische Oscillatie (AO) en de Noord-Atlantische Oscillatie (NAO). De fase waarin deze zich bevinden, wordt uitgedrukt met de AO-index en de NAO-index. De NAO en AO zijn sterk aan elkaar verbonden. Voor zowel de AO-index als de NAO-index geldt dat een negatieve waarde de kans vergroot dat koude arctische lucht Nederland en de omringende landen weet te bereiken en we koud winterweer met sneeuw en ijs krijgen. Vaak bevinden deze NAO en AO indices zich langere tijd in een zelfde fase.

Er is een correlatie (verband) aangetoond tussen de sneeuwbedekking op Eurazië (Europa + Azië) in oktober en de AO-index in de wintermaanden (DJF). Het lijkt erop dat een grote gemiddelde sneeuwbedekking en/of een grote toename van de sneeuwbedekking de kans groter maakt dat de AO-index negatief is. Op basis hiervan kan vervolgens een voorzichtige winterverwachting worden uitgesproken

In het topic Ontwikkeling sneeuwbedekking Eurazië in oktober 2014 heb ik deze sneeuwbedekking nauwlettend gevolgd en na oktober op basis hiervan een verwachting voor de AO-index uitgesproken.

Update 21 november 2014

Vanwege van het verloop van de sneeuwbedekking op Eurazië in oktober 2014, waarbij er een sterke toename van de sneeuwbedekking was te zien, verwacht ik voor winter 2015 een sterk negatieve AO-index van naar schatting rond de -1,5. Op basis van deze lage AO-index schat ik de kans het grootst in dat we de komende winter op een Hellmangetal van rond de 100 punten in De Bilt uitkomen, met ook een reële kans op de eerste zeer koude winter sinds 1985, namelijk met een koudegetal van boven de 160 punten in De Bilt.


NB: bovenstaande tekst stond eerst bij het winteroverzicht van winter 2015, maar vind ik bij nader inzien toch beter op zijn plaats op het forum. Het is slechts iets aangepast aan deze nieuwe locatie.

Martijn
Berichten: 896
Lid geworden op: Ma 1 Nov 2010, 21:56
Locatie: Gaasterland, Friesland

Re: Winterverwachting 2015 voor Nederland

Berichtdoor Martijn » Di 30 Dec 2014, 18:19

In dit bericht zal ik mijn winterverwachting voor winter 2015 verder toelichten. Het is samengesteld uit berichten die ik in het topic Ontwikkeling sneeuwbedekking Eurazië in oktober 2014 plaatste.

In dat topic schreef ik over het verband tussen de ontwikkeling van de sneeuwbedekking op Eurazië (Europa + Azië) in oktober en de gemiddelde AO-index van de wintermaanden (december, januari, februari) daarna. Op basis van de data sinds 1972 lijken bij de ontwikkeling van het sneeuwdek zowel het totale sneeuwdek als de toename van belang en daarbij ook de timing. De weken 40-44 lijken de belangrijkste periode te zijn en na week 44 neemt de correlatie met de winter AO weer sterk af. Ik heb ook gekeken of er verder patronen te ontdekken waren in de wekelijkse sneeuwdata en de AO-index van de daarop volgende winters en ik denk dat ik dat heb gevonden.


Het ideale scenario van de sneeuwbedekking op Eurazië

Het ideale scenario van de ontwikkeling van het sneeuwdek van Eurazië voor een lage winter AO lijkt te zijn:

  • t/m week 40 een bescheiden sneeuwdek op Eurazië
  • in week 41-42 een forse toename van het sneeuwdek (groeispurt)
  • t/m week 44 een goede doorontwikkeling van het sneeuwdek

Zie ook de grafiek met de wekelijkse sneeuwbedekking in Eurazië van de jaren 1972-2014 verderop in dit bericht.


De periodes waarin weken 37 t/m 44 van 2014 vallen:

  • Week 37: maandag 8 september t/m zondag 14 september
  • Week 38: maandag 15 september t/m zondag 21 september
  • Week 39: maandag 22 september t/m zondag 28 september
  • Week 40: maandag 29 september t/m zondag 5 oktober
  • Week 41: maandag 6 oktober t/m zondag 12 oktober
  • Week 42: maandag 13 oktober t/m zondag 19 oktober
  • Week 43: maandag 20 oktober t/m zondag 26 oktober
  • Week 44: maandag 27 oktober t/m zondag 2 november

De sneeuwbedekking op Eurazië in weken 37-44 in 2014 samengevat:

  • 1 t/m 19 september: de sneeuwbedekking is laag; er is soms een beetje sneeuwval, wat dan weer (snel) verdwijnt. Het is normaal dat er in de eerste helft van september nog nauwelijks sneeuw ligt. De sneeuwbedekking op 19 september is ongeveer gemiddeld voor die dag.
  • Van 20 t/m 30 september is er een sterke toename van de sneeuwbedekking. De sneeuwbedekking ligt dan ruim boven het gemiddelde.
  • week 40: van 1 t/m 4 oktober is er echter weer een afname van de sneeuwbedekking tot ongeveer het gemiddelde voor die periode van het jaar.
  • week 41: vanaf 5 oktober is er een sterke toename van de sneeuwbedekking en dit is doorgegaan tot het eind van deze week. Hierdoor is de toename in week 41 enorm en ligt de sneeuwbedekking ruim boven het gemiddelde.
  • week 42: ook in week 42 blijft de sneeuwbedekking sterk toenemen, niet zo sterk als in week 41, maar nog steeds bovengemiddeld. Hierdoor komt de sneeuwbedekking nog iets ruimer boven het gemiddelde te liggen.
  • week 43: de sneeuwbedekking blijft ook in week 43 goed toenemen, maar de toename is ongeveer gelijk aan wat gemiddeld is voor deze week. De sneeuwbedekking blijft hierdoor ongeveer even ruim boven het gemiddelde te liggen.
  • week 44: in de laatste week van oktober, week 44, neemt de sneeuwbedekking juist iets af en ligt aan het eind van de week niet meer zo veel boven wat gemiddeld is voor deze week. Het gemiddelde over de hele week ligt daar logischerwijs nog iets boven en is nog steeds vrij hoog.
  • Hierna, in november, is de sneeuwbedekking weer iets toegenomen, maar trager dan gemiddeld, waardoor de sneeuwbedekking zelfs iets onder het gemiddelde voor deze tijd van het jaar kwam te liggen.

Grafiek van de wekelijkse sneeuwbedekking in Eurazië

In de grafiek van de wekelijkse sneeuwbedekking in Eurazië is het hierboven genoemde verloop terug te zien.

Afbeelding
Ontwikkeling van het sneeuwdek op Eurazië in de jaren 1972-2013 + 2014.

In de grafiek wordt de ontwikkeling van het sneeuwdek op Eurazië in de weken 37-47 van de jaren 1972-2013 weergegeven. De groene lijn is het gemiddelde van alle jaren. De blauwe lijn is het gemiddelde van de top 5 jaren waarna de winter AO (DJF) het laagste was. De rode lijn is het gemiddelde van de top 5 jaren waarna de winter AO het hoogste was. De sneeuwbedekking wordt weergegeven in 10^6 km^2.

Bij de blauwe lijn valt op dat deze t/m week 40 onder het gemiddelde loopt, maar dat deze in week 41 en 42 een enorme groeispurt laat zien. Daarna gaat de groei weer gestaag verder, maar blijft de sneeuwbedekking hoog.


Bespreking van het verloop van de sneeuwbedekking op Eurazië in oktober 2014

Tot mijn verrassing is het verloop van de sneeuwbedekking voor een groot deel verlopen als wat ik als ideaal verloop aangaf. Zo was er precies in weken 41 en 42 een zeer sterke toename (groeispurt) van de sneeuwbedekking. Vooral in week 41 was de toename bijzonder groot, zodat de sneeuwbedekking van week 41 bijna de hoogste was van alle jaren sinds 1972. Ook in week 43 bleef de toename van de sneeuwbedekking goed doorgaan, maar in week 44 nam de sneeuwbedekking juist af. In denk niet dat dat zo erg is, want de sneeuwbedekking bleef tot november nog steeds ruim boven normaal, maar het kan een klein minpuntje zijn.

Aan de grafieken van de wekelijkse sneeuwbedekking in Eurazië is ook te zien dat de toename van de sneeuwbedekking in oktober 2014 in weken 41 en 42 ongeveer gelijk is aan het gemiddelde van de top 5 winters met de laagste winter AO. De sneeuwbedekking bleef in oktober 2014 ook steeds boven het gemiddelde van de top 5 winters en alleen aan het eind van de maand kwam de sneeuwbedekking op ongeveer gelijke hoogte.

Het enige mogelijk negatieve is dat de sneeuwbedekking in week 39 van dit jaar ruim boven het gemiddelde lag en in week 40 ook nog iets boven het gemiddelde lag. Bij het gemiddelde van de top 5 winters met de laagste winter AO is de sneeuwbedekking t/m week 40 juist lager dan gemiddeld.

Ik weet echter niet zeker of dat ook een probleem is, want inmiddels had ik ook al bedacht dat het misschien niet zozeer van belang is dat de sneeuwbedekking t/m week 40 laag is, maar dat dit het nou eenmaal makkelijker maakt om in de weken daarna een snelle toename te verkrijgen. Maar in weken 41 en 42 van 2014 was de toename toch erg groot, ondanks de al wat hoge sneeuwbedekking t/m week 40.

Na bestudering van de verlopen van de sneeuwbedekkingen in de jaren sinds 1972 en alles overwegende van het jaar 2014, denk ik dat het verloop van de sneeuwbedekking op Eurazië in oktober 2014 erg gunstig was voor een sterk negatieve AO-index tijdens de komende wintermaanden (DJF). Ik denk dat hierdoor de winter AO in ieder geval wel op -1 of lager zal uitkomen, en zelfs een winter AO van -1,5 of lager zou me niet verbazen. Ik houd het er daarom op dat de winter AO van winter 2015 rond de -1,5 zal zijn.


Verwachting voor winter 2015 in Nederland

Voor Nederland zou de lage winter AO betekenen dat de kansen op winterweer sterk toenemen. Garanties zijn er niet te geven, want ook andere factoren moeten goed uitpakken, maar de statistieken zijn overtuigend. Zo zijn er sinds winter 1951 in totaal 17 winters geweest met een winter AO lager dan -1. Daarvan haalden maar liefst 8 winters een koudegetal in De Bilt van boven de 100 punten en van die 8 winters hadden 4 winters zelfs een koudegetal boven de 160 punten. De strenge winter van 1963 is één van die 4 winters, en de overige 3 winters zijn de zeer koude winters van 1956, 1979 en 1985.

Op basis van mijn verwachte winter AO van rond de -1,5 acht ik de kans het grootst dat we de komende winter op een Hellman koudegetal van rond de 100 punten in De Bilt uitkomen, met ook een reële kans op de eerste zeer koude winter sinds 1985, namelijk met een koudegetal van boven de 160 punten in De Bilt.


Terug naar “Winter 2014/15”

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 1 gast