Pagina 1 van 1

Winterverwachting 2021 voor Nederland

Geplaatst: Zo 27 Sep 2020, 22:09
door Martijn
Verzameling van winterverwachtingen voor de winter van 2020/21 in Nederland

Dit topic is voor het verzamelen van verwachtingen voor het winterweer in de winter van 2020/21 op het noordelijk halfrond, specifiek voor het verwachte winterweer in Nederland en Europa, maar ook voor gebieden buiten Europa.

Re: Winterverwachting 2021 voor Nederland

Geplaatst: Ma 28 Sep 2020, 14:14
door Martijn
Artikel over de betrouwbaarheid van winterverwachtingen, van Alfred Snoek op weerplaza.nl

14 september 2020

In dit artikel wordt de betrouwbaarheid van winterverwachtingen besproken.

Bron: https://www.weerplaza.nl/weerinhetnieuw ... ting/6521/

Hoe betrouwbaar is een winterverwachting?

Alfred Snoek 14 september 2020 16:23 uur
Laatste update: 14 september 2020 17:25 uur

Kunnen de seizoensverwachtingen ons een antwoord geven op de vraag of de winter van 2020-2021 een koude winter gaat worden?

(...)

Sneeuw, ijs, zon, zeewater en wind

De verwachtingen die op basis van onderbuikgevoelens gemaakt worden, laten we verder links liggen. In dit artikel richten we ons op verwachtingen die een wetenschappelijke basis hebben. Heel voorzichtig beginnen wetenschappers namelijk de atmosfeer te doorgronden als het gaat over trends op lange termijn. Zo blijken afwijkingen van de zeewatertemperatuur in bijvoorbeeld de Atlantische Oceaan, de Stille oceaan of zelfs de Indische Oceaan het weer voor langere tijd in delen van de wereld te beïnvloeden. Ook de windrichting op grote hoogte in de tropen blijkt iets te zeggen over het heersende weerregime tijdens de daarop volgende wintermaanden in Europa.

De aanwezigheid of juist afwezigheid van sneeuw en ijs in de Arctische gebieden heeft volgens de kenners invloed, maar wat die invloed precies is, weet men nog steeds niet helemaal. Zo dacht men zo’n 5 jaar geleden bijvoorbeeld dat de aangroei van het sneeuwdek in vooral Europa en Azië iets zou zeggen over de winter die daarop zou volgen. Al snel bleek dat met deze zogenaamde SAI-index, geen enkel verband was aan te tonen wat betreft het winterweer in West-Europa. Ook de invloed van het enorme tekort aan zee-ijs in het Noordpoolgebied heeft invloed op de luchtdrukverdeling op het Noordelijk Halfrond en dus ook op het winterweer in Europa, maar ook hier zien we in de beschikbare studies niet altijd dezelfde uitkomsten naar voren komen.

Dat deze elementen invloed hebben op het stromingspatroon in Europa in de daaropvolgende maanden is iets waar de kenners het wel over eens zijn, maar wat hun invloed precies is en of ze elkaar ook nog kunnen beïnvloeden is vandaag de dag een groot vraagteken en dus zijn seizoensverwachtingen nog experimenteel. Vandaag de dag zijn we wel een heel stuk verder dan bijvoorbeeld tien jaar geleden. Toch zijn we nu vooral in staat om te verklaren waarom een bepaald seizoen juist veel warmer, natter, kouder of droger is verlopen, dan dat we echt een gefundeerde uitspraak kunnen doen over een winterseizoen dat ons nog te wachten staat.

Verwachtingen zijn openbaar

Ondanks alle onzekerheden is men volop aan het experimenteren met dit soort verwachtingen voor de zeer lange termijn. Vandaag de dag zitten dit soort verwachtingen niet meer achter slot en grendel. Iedereen die een beetje goed kan zoeken op het internet, kan deze verwachtingen inzien. Zo plaatsen diverse internationale weerdiensten de kaarten, soms met duiding, soms ook niet. En juist die duiding is zo belangrijk want klakkeloos een berekening tonen en daar conclusies aan verbinden is echt te kort door de bocht. Het is van belang om het publiek te vertellen wat de waarde is van seizoensverwachtingen en de daaraan gekoppelde conclusies.

(...)

Computermodellen

De belangrijkste weercentra in de wereld zoals het ECMWF in het Engelse Reading, maar ook de supercomputers van het Amerikaanse NCEP berekenen maanden vooruit. Van het ECMWF komen elke maand nieuwe verwachtingen uit de computer rollen. Zo verschenen een paar dagen geleden de laatste inzichten voor de komende maanden. Voor winterliefhebbers zien die er nog niet eens zo slecht uit. Voor de periode november tot en met januari worden vrij normale temperaturen verwacht en alleen februari lijkt een klein graadje te warm te worden. Als we dat afzetten tegen de afgelopen winter, dan komt het in ieder geval wat vaker tot vorst en wie weet valt er ook weer eens op een paar dagen sneeuw. Echter, de verwachting die de maand ervoor uit de computer kwam rollen, waren compleet anders dan de huidige verwachting. Dat is niet bij alle elementen het geval, maar om een voorbeeld te geven, het verschil in luchtdrukafwijking voor de aankomende novembermaand is compleet het tegenovergestelden van de berekeningen een maand ervoor.

Deze grote afwijkingen en dus de geringe betrouwbaarheid van dit soort computerberekeningen is de reden waarom we bij Weerplaza heel voorzichtig zijn met verwachtingen voor een heel seizoen. Aan een 4-weekse verwachting willen we ons nog wel wagen, al zien we die ook regelmatig in de soep lopen. Over het algemeen kun je stellen dat op basis van computermodellen met heel veel mitsen en maren een verwachting is te maken voor 10 tot 15 dagen vooruit. Alles verder vooruit zit nog altijd in de experimentele fase.

Toekomst

Ooit komt er een moment dat we als meteorologen de atmosfeer zo goed begrijpen en dat computers nog een stuk krachtiger zijn, dat we een verwachting voor enkele maanden vooruit kunnen geven. Daar zijn we nu nog lang niet en dus wachten ook wij voorlopig rustig af wat de winter van 2020-2021 ons gaat brengen.


Zie bron voor volledige tekst en afbeeldingen.

Re: Winterverwachting 2021 voor Nederland

Geplaatst: Ma 28 Sep 2020, 16:21
door Martijn
Een vooruitblik op de komende winter van Reinout van den Born op weer.nl

23 september 2020

In deze vooruitblik op winter 2020/21 wordt een vergelijking gemaakt met winter 2010/11, toen er een koude sneeuwrijke december 2010 in Nederland was. De aanloop naar winter 2020 zou overeenkomsten hebben met die naar de winter van 2010. De ligging van hogedrukgebieden, La Niña, NAO-index, zeewatertemperaturen en de zonneactiviteit worden besproken. Onderaan dit artikel staan linken naar gerelateerde artikelen van weer.nl.

Bron: https://www.weer.nl/nieuws/2020/winterv ... ege-winter

23 september 09:00
Laatst bijgewerkt, 23 september 09:42

Winter 2021: vroege kou?

We zitten nog middenin de nazomer, maar de winter van 2020/2021 werpt zijn schaduwen al vooruit. In onze voorbeschouwingen op de herfst, waarvan we nu de eerste maand beleven, is de vergelijking met het jaar 2010 al eens gevallen. In onze eerste, voorzichtige vooruitblik op de komende winter, dringt dat jaar zich nog wat nadrukkelijker op.

Even voor de herinnering: in 2010 viel de winter laat in november al in en hield – met korte onderbrekingen – een groot deel van de decembermaand aan. Het sneeuwde vaak in Nederland, omdat de koude lucht vanuit het noorden ons vrijwel voortdurend via de Noordzee bereikte. De storingen die daarbij ontstonden, brachten steeds weer sneeuw met zich mee. Op sommige plaatsen sneeuwde het op meer dan 25 dagen.

Heel speciaal was de aanloop naar de kerstdagen, toen bijna iedere dag een actieve sneeuwstoring over (een deel van) Nederland naar het (noord)oosten trok. Vooral in de zuidoostelijke helft van het land bouwde zich een imponerende sneeuwlaag op, die in een wintersportgebied niet zou misstaan. De kerst was vrijwel overal wit en zeker op eerste kerstdag zelfs sprookjesachtig mooi. Op tweede kerstdag begon het op de meeste plaatsen te dooien en daarna was het met de winter – op een laatste prikje na – verder gedaan.

Hogedrukgebieden

Als we de aanloop naar de komende winter proberen te kenschetsen, dan zijn het – net als nu ook – hogedrukgebieden die daarin een hoofdrol spelen. Liggen ze nu van de Azoren via de Noordzee naar het oosten en noordoosten van Europa, in oktober zouden ze vooral ten zuiden van Nederland boven Frankrijk en Centraal-Europa actief moeten zijn. Met boven Scandinavië een vrij sterke westelijke stroming, die zich volgens het Amerikaanse model ook af en toe wat verder zuidwaarts (dus naar ons) zou kunnen uitbreiden.

In november moet dan, volgens beide modellen, een verschuiving van de hogedrukgebieden naar het westen en het noorden volgen, met veel vaker hogedrukimpulsen op de Oceaan, in het zeegebied ten zuiden van IJsland. Het Europese model is daar nog wat uitgesprokener in dan het Amerikaanse model. Waar het Europese model daarnaast in november ook hogedruk boven het zuiden van Scandinavië berekent, is het Amerikaanse op die plaats juist een stuk actiever in zijn oplossing met een sterke westelijke tot noordwestelijke stroming. Deze oplossing zou in onze delen van Europa tot één of twee echt kou-uitbraken kunnen leiden. De Europese oplossing zou veel rustiger en vooral in de nachten koud moeten zijn.

December als in 2010?

In december lopen de twee modellen verder uiteen. Het Europese model kiest voor de oplossing van 2010 met blokkerende hogedrukgebieden op de Oceaan, tot Groenland en IJsland aan toe en een groot deel van Europa onder de koude lucht vanuit het noorden, met opnieuw een grote kans op periodieke sneeuwval en lage temperaturen. Tegelijkertijd laat het Amerikaanse model een westcirculatie doorbreken. Ook in dat geval staat ons een wisselvallige periode te wachten, maar met natuurlijk veel hogere temperaturen.

In onze serie in de aanloop naar deze eerste versie van de winterverwachting, hebben we al gezien hoe verschillende factoren van invloed kunnen zijn op de uiteindelijke uitkomst. We bespraken de invloed van de zon, de zee, ijs en sneeuw en de hogere delen van de atmosfeer. In de aanloop naar de komende winter lijkt vooral de zee een voorname rol te spelen, tijdens de winter zelf is de invloed van de zon dit jaar de grote onbekende.

Alle ogen gericht op La Niña

Op zee zijn de ogen gericht op de La Niña die zich langs de evenaar in het zeegebied tussen Peru en Indonesië aan het ontwikkelen is. Dit betekent dat het zeewater hier een tijdje kouder dan normaal wordt. Het lijkt een middelmatig sterke tot sterke La Niña te worden, met het hoogtepunt middenin de winter. Bij zo’n La Niña hoort in de herfst een periode met een negatieve NAO-index in november, de maand waarvoor we nu de sterkste aanwijzingen voor hogedruk op de Oceaan hebben. Zo’n periode kan tot in de decembermaand doorlopen, maar wordt – zeker als de La Niña inderdaad sterk wordt – in de hoogwinter (januari en februari) vaak gevolgd door een periode met een juist positieve NAO-index. Iets dergelijks gebeurde in 2010/2011 ook. Na de koude december was de winter toen voorbij. Mocht de La Niña minder sterk uitvallen dan nu verwacht, dan staan die twee maanden met een sterk positieve NAO-index meteen ook een stuk minder prominent op de kaart.

Twee andere fenomenen op zee die de aandacht trekken, zijn het warme zeewater op het noordelijke deel van de Grote Oceaan en het warme zeewater op noordwestelijke deel van de Atlantische Oceaan. Vooral als het zeewater op het noordelijke deel van de Grote Oceaan tijdens de herfst zou gaan afkoelen (en er zijn aanwijzingen dat dit zal gebeuren, waarbij het snel kan gaan) ontstaat een combinatie die ervoor kan zorgen dat de negatieve NAO-fase, zoals die voor november wordt verwacht, ook in de decembermaand makkelijker aanhoudt. De kans hierop lijkt voorlopig 25 procent. Dan zou december inderdaad koud verlopen en heeft de Europese oplossing met hogedruk op de Oceaan en bij ons koud weer met geregeld sneeuw duidelijker de voorkeur, ten opzichte van de zachte Amerikaanse oplossing.

De invloed van de zon

De laatste grote onbekende, die in deze mêlee aan invloeden vanaf de decembermaand ook zou kunnen komen bovendrijven, is die van de aanbrekende nieuwe zonnevlekkencyclus aan het oppervlak van de zon. Experts van de NASA in Amerika brachten de afgelopen week het nieuws naar buiten dat cyclus 25 nu echt is begonnen. Het zonnevlekkenminimum heeft zich volgens hen in december 2019 afgespeeld en vanaf dat moment is een geleidelijke opbouw in de nieuwe cyclus zichtbaar (al gaat het nog niet erg hard, getuige de afgelopen maand die geheel zonder zonnevlekken is verlopen). In de eerste 2 tot 3 jaar van een nieuwe cyclus lijkt de neiging tot blokkerende hogedrukgebieden in de winter in ons deel van de wereld wat groter te zijn dan in andere fasen van de zonevlekkencyclus. Met ingang van deze winter zou die invloed dus ook een rol in het winterdrukpatroon kunnen gaan spelen. Als dat ook echt zo is, wordt ook de periode na de jaarwisseling ineens een stuk interessanter.

Al met al lijkt de aanloop naar de komende winter dus meteen al een interessante te worden, met vanaf de oktobermaand naar verwachting steeds een grote invloed van hogedrukgebieden. In oktober vooral ten zuiden van Nederland en dan bij ons nog hogere temperaturen dan normaal, maar vanaf de novembermaand opschuivend naar het westen en noorden. Hoe het in december verdergaat, hangt van de ontwikkelingen op het noordelijke deel van de Grote Oceaan af. Er is een optie dat die maand op december 2010 gaat lijken en dat was toen een onvervalste wintermaand met vaak vorst en nog veel vaker sneeuw.

Koude december, rest winter zacht?

Komt zo’n koude decembermaand er echt, dan is de kans vrij groot dat de rest van de winter weer door een zachte westcirculatie gedomineerd zal worden., Maar helemaal zeker is dit niet: de uiteindelijke ontwikkeling van de zich inzettende La Niña speelt daarbij een rol, evenals de mogelijke invloed van de nieuwe zonnevlekkencyclus op het weer. In de tweede helft van november presenteren we de definitieve versie van onze winterverwachting.

Reinout van den Born
Chef Redactie


Zie ook de eerdere artikelen van weer.nl over specifieke factoren en de aanloop naar winter 2020/21:

Aanloop winter: invloed van de zon (2 september 2020):
https://www.weer.nl/nieuws/2020/aanloop ... van-de-zon

Aanloop winter: invloed van de zeeën (2 september 2020):
https://www.weer.nl/nieuws/2020/aanloop ... n-de-zeeen

Aanloop winter: de rol van sneeuw en poolijs (3 september 2020):
https://www.weer.nl/nieuws/2020/aanloop ... en-poolijs

Aanloop winter: wat gebeurt er in de atmosfeer? (3 september 2020):
https://www.weer.nl/nieuws/2020/aanloop ... -atmosfeer

Aanloop winter: hoe maak je de verwachting? (3 september 2020):
https://www.weer.nl/nieuws/2020/aanloop ... erwachting

Ook in de herfstverwachting 2020 werd de aanloop naar winter 2021 al genoemd:

Herfstverwachting: van warm naar vroege winter? (2 september 2020):
https://www.weer.nl/nieuws/2020/herfstv ... ege-winter